„Nobliści w Suwałakch” warsztaty historyczno-literackie w Filipowie

Warsztaty historyczno-literackie organizowane przez Bibliotekę Publiczną im. Marii Konopnickiej w Suwałkach „Nobliści w Suwałkach” miały swoje miejsce w Filipowie 10 sierpnia. Po części teoretycznej w Gminnej Bibliotece Publicznej w Filipowie. Przypadło nam w udziale zaprezentowanie posiadanego sprzętu. A że członkowie Penetratora nigdy nie odmawiają propozycji propagowania lokalnej historii to i w Filipowie pokazaliśmy co robimy najlepiej.

Zespół ds. Suwalskiego Budżetu Obywatelskiego na 2022

Zarządzeniem nr 197/2021 Prezydenta Miasta Suwałk z dnia 8 czerwca 2021 roku w sprawie powołania Zespołu ds. Suwalskiego Budżetu Obywatelskiego na 2022 roku w skład członków komisji powołany został przedstawiciel Suwalskiego Stowarzyszenia Miłośników Historii PENETRATOR Paweł Luty.

http://bip.um.suwalki.pl/zarzadzenie_s/zarzadzenie-nr-197-2021-w-sprawie-powolania-zespolu-ds-suwalskiego-budzetu-obywatelskiego-na-2022-rok.html?fbclid=IwAR0mKfwQaiDX0_jsUqGtJfRmkXtFlzfxAg7ww1WY1dHJ9Fm3lxNkNZoei6g

Komunikat zarządu!

W związku z planowaną wymianą legitymacji na nowe, uprasza się członków stowarzyszenia o przesłanie na adres wiceprezesa: jacentybrodowski@gmail.com zdjęć portretowych w formacie JPG podpisanych imieniem, nazwiskiem i nr PESEL w terminie do 15 kwietnia 2021 roku. Zdjęcia powinny cechować się wysoką rozdzielczością celem sprawnego umieszczenia ich na nowej legitymacji.
Dotyczy to również członków kandydatów.

 

Powyższe nie dotyczy osób które nie opłaciły składki członkowskiej za ten rok do czasu jej uregulowania.

 

P.L.

Komunikat Zarządu

W związku z licznymi zapytaniami jak zostać jednym z członków Suwalskiego Stowarzyszenia Miłośników Historii „Penetrator” informujemy iż zagadnienie to reguluje
§ 11 statutu w myśl którego ”członkiem – kandydatem Stowarzyszenia może być osoba fizyczna która posiada pełną zdolność do czynności prawnych a także małoletni
od 16 do 18 roku życia, za zgodą opiekuna prawnego, jeżeli:
a. złoży deklarację członkowską na piśmie;
b. przedstawi pisemną, pozytywną opinię co najmniej jednego z członków Stowarzyszenia.
Mając na uwadze iż znaczna cześć pytających nie zna żadnego z członków Stowarzyszenia,
a co za tym idzie nie jest w stanie przedstawić pisemnej pozytywnej opinii członka stowarzyszenia konieczne staje się poznanie osoby wnioskodawcy niejako zaocznie.
W związku z powyższym Zarząd Stowarzyszenia kierując się względami bezpieczeństwa prosi o przesłanie na adres: ssmh@op.pl listu motywacyjnego przedstawiającego sylwetkę kandydata, jego dotychczasowe osiągnięcia osobiste które ukształtowały jego charakter, zajęcie którym się para, deklarację iż zapoznał się z statutem stowarzyszenia i ma pełną świadomość obowiązków jakie spoczywają na jego członkach, informację dlaczego chce wstąpić do stowarzyszenia, oraz jakie korzyści dla organizacji będą płynąć z jego przyjęcia.
Po pozytywnym rozpatrzeniu podania kandydat zostanie zaproszony na walne zebranie celem pierwszego osobistego poznania. Wierzymy że naprawdę zmotywowane osoby
nie będą miały z tym problemu.

Równocześnie Zarząd Stowarzyszenia informuje iż statutowa działalność „Penetratora”
jest szersza niż tylko „chodzenie z wykrywaczem”, nie rozdajemy legitymacji i pozwoleń kandydatom. Prowadzimy działalność edukacyjną, badawczą, wystawienniczą,
oraz renowacyjną obiektów i oczekujemy pełnego zaangażowania wszystkich członków
w wszystkie podejmowane projekty.

41 Suwalski Pułk Piechoty im. Marszałka Józefa Piłsudskiego

Rodowód swój wywodzi z 1 Pułku Strzelców Suwalskich formowanego w składzie Dywizji Litewsko-Białoruskiej  w roku 1918. Jako datę oficjalnego powstania pułku przyjmuje
się dzień 19 grudnia 1918 roku, w którym to ukazał się pierwszy rozkaz organizacyjny.

Początkowo występował w składzie dwóch batalionów. Dopiero w sierpniu 1919 roku został uzupełniony III batalionem sformowanym z kompanii obserwacyjnych Dowództwa Obrony Kresów Suwalskich. W lipcu 1919 roku pułk został przemianowany na 41 Suwalski pułk piechoty.

W połowie lutego 1919 roku pułk wyruszył na front przeciwrosyjski w rejon Mosty – Skidel
i obsadzał tereny opuszczane stopniowo przez Niemców. W pierwszych dniach marca brał udział w wypieraniu Rosjan w kierunku północnym i przeprowadził udane natarcie na Szpilki. 30 marca obsadza rubież Dźwiny i stad rusza na Lidę. Od 16 kwietnia toczył zażarte walki o miasto. Walki kończą się zwycięstwem.

W końcu kwietnia przetransportowano pułk na północ celem obrony Wilna.
Tam w krwawych walkach w rejonie Niemierzy i Ogrodnik pułk po raz wtóry zmusza przeciwnika do odwrotu na wschód. Pułk wkroczył do Wilna.

W połowie czerwca pułk otrzymał rozkaz obsadzić Suwalszczyznę. Właśnie tutaj dołączył III batalion, który do tej pory obsadzał linę demarkacyjną wzdłuż Kanału Augustowskiego
aż po granicę Prus Wschodnich.

Od połowy lipca 1919 pułk bierze udział w ofensywie na Mińsk.

Od końca sierpnia 1919 roku do marca 1920 roku pułk przebywa na polsko-litewskiej linii demarkacyjnej. Po zluzowaniu zostaje przetransportowany do Kalenkowicz i stąd wyrusza na ” wyprawę kijowską”. 25 kwietnia zajmuje Owrucz, a 28 kwietnia rusza
w kierunku Malina i wykonuje uderzenie na stację kolejową.

11 maja pułk obsadził stanowiska na przedmościach Kijowa, w rejonie Browary – Kniażyce. Tu przez wiele dni odpierał ataki Rosjan, którzy starali się wyprzeć oddziały pułku za Dniepr. Także wypad na Trebuchowo zakończył się sukcesem.

Na skutek przerwania się armii konnej Budionnego na tyły 3 Armii, oddziały polskie rozpoczęły odwrót spod Kijowa. Pułk prowadził działania opóźniające. Walczył nad Uszą, stoczył zacięty bój o Owrucz. Mimo zwycięstwa, zmuszony był cofnąć się dalej. Bronił Skorodna, a 22 czerwca rozbił brygadę piechoty rosyjskiej, zadając jej wielkie straty i zdobywając 12 karabinów maszynowych.

W latach 1919–1920 zginęło w walkach 262 oficerów i szeregowych. Największe skupiska mogił żołnierzy pułku znajdowały się w Lidzie oraz w Borkowie i m. Rudnia Nikołajewska za Kijowem.

Za bohaterstwo w walce 42 żołnierzy odznaczono Krzyżem Srebrnym Orderu Wojskowego Virtuti Militari, a 243 – Krzyżem Walecznych. Także sztandar jednostki został uhonorowany Orderem „Virtuti Militari” V klasy.

W okresie międzywojennym 41 pułk piechoty stacjonował na terenie Okręgu Korpusu Nr III w Suwałkach, a kadra batalionu zapasowego w Grodnie. Wchodził w skład 29 Dywizji Piechoty. 

Na podstawie rozkazu wykonawczego Ministerstwa Spraw Wojskowych do Departamentu Piechoty o wprowadzeniu organizacji piechoty na stopie pokojowej PS 10-50 z 1930 roku, w Wojsku Polskim wprowadzono trzy typy pułków piechoty. 41 pułk piechoty zaliczony został do typu II pułków piechoty (tzw. wzmocnionych). W każdym roku otrzymywał około 845 rekrutów. Stan osobowy pułku wynosił 68 oficerów oraz 1900 podoficerów i szeregowców. Na czas wojny przewidywany był do pierwszego rzutu mobilizacyjnego. W okresie zimowym posiadał dwa bataliony starszego rocznika i batalion szkolny, w okresie letnim zaś trzy bataliony strzeleckie. Jego stany były wyższe od pułku „normalnego” (typ I) o ok. 400-700 żołnierzy[5].

Dowódcy pułku
Zastępcy dowódcy pułku
Kwatermistrzowie
  • kpt. / mjr piech. Stanisław Nosowski (10 VII 1922– 1924 → dowódca II baonu)
  • mjr / ppłk piech. Wacław Kaj (X 1924– V 1927 → zastępca dowódcy 9 pp Leg.)
  • mjr piech. Wincenty Antoni Zbyszewski (V 1927– 1928)
  • mjr piech. Aleksander I Matusiewicz (do XII 1932 → komendant placu Inowrocław])
  • mjr piech. Fidelis Teofil Włodarski (XII 1932– IV 1935 → dowódca baonu)
  • mjr piech. Kazimierz Marian Wyziński (IV– VIII 1935 → komendant PKU Suwałki)
  • mjr / ppłk piech. Wacław Makatrewicz (VIII 1935[21] – 1936 → zastępca dowódcy 28 pp)
Oficerowie pułku
41 obwód przysposobienia wojskowego „Suwałki”
  • kmdt obwodowy PW – mjr piech. Roman Piotr Karolczyk
  • kmdt powiatowy PW Suwałki –por. kontr. piech. Tadeusz Władysław Szubski
  • kmdt powiatowy PW Augustów – por. kontr. piech. Józef Kondratowicz

Kawalerowie Orderu Virtuti Militari

Żołnierze odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari za wojnę 1918-1921.
W nawiasach podano numer krzyża:

  1. Chorągiew pułku
  2. sierż. Franciszek Bekielewski
  3. ś.p. kpt. Wiktor Biretto
  4. ppor. Józef Bizio
  5. por. Czesław Cierpicki
  6. pchor. Stanisław Chmielewski
  7. pchor. Ludwik Gasztowt
  8. por. Adolf Galinowski
  9. por. Waldemar Herloff
  10. por. Michał Hurczyn
  11. por. Wacław Iwaszkiewicz
  12. mjr Stanisław Juszczacki
  13. kpr. Piotr Komar
  14. sierż. Michał Kowalski
  15. plut. Franciszek Kubat
  16. plut. Michał Kupstas
  17. sierż. szt. Stefan Kuligowski
  18. ppor. Bolesław Lenczowski
  19. por. Klemens Lutostański
  20. sierż. szt. Michał Łazarski
  21. por. Wacław Makatrewicz
  22. por. Józef Maciejowski
  23. st. szer. Michał Makarczyk
  24. sierż. szt. Franciszek Nieczkowski
  25. plut. Antoni Morawski
  26. kpr. Piotr Matukin
  27. kpr. Adolf Matukin
  28. mjr Ignacy Oziewicz
  29. kpt. Konstanty Pereświet-Sołtan
  30. plut. Wincenty Przybylski
  31. st. szer. Aleksander Romalowski
  32. plut. Marcin Rola
  33. kpr. Józef Rozmysłowski
  34. por. Kazimierz Rutkowski
  35. por. Ludwik Smoleń
  36. pchor. Witold Świda
  37. por. Wacław Wilniewczyc
  38. por. Władysław Wiecierzyński
  39. ppor. Edward Witliński
  40. pchor. Franciszek Trzankowski
  41. sierż. Jan Zaleski
  42. sierż. szt. Mikołaj Zagórski
  43. por. Edward Tadeusz Żórawski

Obsada personalna we wrześniu 1939

  • dowódca – ppłk Kazimierz Wyderko
  • I adiutant – kpt. Stanisław Czupryna
  • II adiutant – NN
  • oficer informacyjny – NN
  • oficer łączności – kpt. Ignacy Lubowski
  • kwatermistrz – kpt. Mieczysław Żukowski
  • oficer płatnik– NN
  • oficer żywnościowy – ppor. rez. Karol Stanisław Pigłosiewicz
  • naczelny lekarz – kpt. dr med. Stanisław Gierałtowski
  • kapelan – st. kap. rez. ks. Bolesław Cieciuchowski
  • dowódca kompanii przeciwpancernej – por. Kazimierz Orłowski
  • dowódca plutonu artylerii piechoty – por. Teodor Albrecht
  • dowódca kompanii zwiadowców – NN
  • dowódca kompanii technicznej –
  • dowódca kompanii gospodarczej – kpt. adm. Stanisław Siedlecki
  • dowódca plutonu pionierów – kpt. Antoni Szypiński
  • dowódca plutonu przeciwgazowego – NN
  • dowódca I batalionu – mjr Edward Euzebiusz Billik
  • adiutant batalionu – NN
  • dowódca 1 kompanii strzeleckiej – mjr Edward Józef Roth
  • dowódca 2 kompanii strzeleckiej – kpt. Piotr Zadrowski
  • dowódca 3 kompanii strzeleckiej – por. Władysław Szymborski
  • dowódca 1 kompanii cekaemów – kpt. Marcin Borek
  • dowódca II batalionu – mjr Roman Zagłoba-Kaniowski
  • adiutant batalionu – por. Józef Golik
  • dowódca 4 kompanii strzeleckiej – por. Józef Sawicki
  • dowódca 5 kompanii strzeleckiej – por. Władysław Roszko
  • dowódca 6 kompanii strzeleckiej – kpt. Stanisław Łaganowski
  • dowódca 2 kompanii cekaemów – por. Marian Franciszek Worek
  • dowódca III batalionu – mjr Kazimierz Buncler
  • adiutant batalionu – NN
  • dowódca 7 kompanii strzeleckiej – ppor. Witold Stefan Mirowski
  • dowódca 8 kompanii strzeleckiej – por. Zygmunt Borucki
  • dowódca 9 kompanii strzeleckiej – por. rez. Jan Jagłowski
  • dowódca 3 kompanii cekaemów – kpt. Stefan Sommer

Symbole pułkowe

3 czerwca 1923 roku gen. Aleksander Osiński wręczył pułkowi chorągiew ufundowaną przez mieszkańców powiatów Suwałki i Augustów.

Odznaka pamiątkowa

Odznaka pierwotnie miała kształt owalnej tarczy, na której umieszczono orzeł państwowy oraz wpisano numer i inicjały „41 SPP”. Jednoczęściowa – wykonana w tombaku srebrzonym i oksydowanym, bez emalii. Wymiary: 42×26 mm. Wykonanie: J. Rontensztejn – Suwałki

7 września 1927 roku Minister Spraw Wojskowych marszałek Polski Józef Piłsudski zatwierdził wzór i regulamin nowej odznaki pamiątkowej. Odznaka o wymiarach 45×30 mm ma kształt tarczy pokrytej granatową emalią z żółtym obramowaniem. Na tarczy umieszczony jest srebrny orzeł trzymający rozwiniętą chorągiew z wizerunkiem Krzyża Orderu Virtuti Militari. U dołu numer „41” i gałązki dębowe. Odznaka dwuczęściowa, wykonana w srebrze, emaliowana, łączona pięcioma nitami. Na rewersie próba srebra, numer i imiennik grawera „IM” – Józefa Michrowskiego z Warszawy. Autorem projektu odznaki był major Bronisłąw Sylwin Kencbok (1898-1940), zamordowany w Charkowie.

23 listopada 1937 roku Minister Spraw Wojskowych generał dywizji Tadeusz Kasprzycki zatwierdził nowy wzór i regulamin nowej odznaki pamiątkowej.
Odznaka o wymiarach 33×33 mm ma kształt krzyża (wzorowana na odznakach pułków piechoty Legionów). Centrum odznaki stanowi okrągła tarcza z monogramem „JP”.
Od tarczy odbiegają topory z cyfrą pułkową „41” i cztery wici – strzały. Odznaka oficerska, jednoczęściowa, wykonana w srebrze, oksydowana. Na rewersie próba srebra, inicjały grawera „IM” – Józefa Michrowskiego z Warszawy[46].

Odznaka żałobna

26 czerwca 1935 roku Minister Spraw Wojskowych „w celu uczczenia i utrwalenia pamięci Marszałka Józefa Piłsudskiego w pułkach: 1 szwoleżerów, 41 i 66 piechoty, których Szefem był Zmarły Marszałek oraz dla Korpusu Kadetów Nr 1, który w tytule swoim nosi Nazwisko Marszałka Piłsudskiego – ustanowił stałą oznakę żałobną”. Oznakę stanowiła czarna obwódka, średnicy 3 mm, złożona z podwójnego czarnego sznura – jedwabnego u oficerów i podoficerów zawodowych, a bawełnianego u szeregowców i kadetów – przyszyta
do krawędzi lewego naramiennika kurtki i płaszcza, i noszona stale w służbie i poza służbą do wszystkich rodzajów ubioru wojskowego. źródło: https://pl.wikipedia.org/wiki/41_Suwalski_Pu%C5%82k_Piechoty